Ο Αλκέτας Παναγούλιας υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές και σεβαστές προσωπικότητες στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου.
Προπονητής, οργανωτής, εμπνευστής, άνθρωπος με όραμα, κατάφερε να οδηγήσει την Εθνική Ομάδα της Ελλάδας σε ιστορικές κατακτήσεις, ενώ η πορεία του στο εξωτερικό, και κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, άνοιξε νέους δρόμους για τον ελληνισμό της διασποράς στο χώρο του αθλητισμού.
Από τη Μακεδονία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού
Ο Παναγούλιας γεννήθηκε στις 30 Μαΐου 1934 στη Βέροια. Στις αρχές της δεκαετίας του ’50 μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου σπούδασε και εργάστηκε ως προπονητής σε πανεπιστημιακές ομάδες και αργότερα στην εθνική ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Η βαθιά του γνώση του αθλήματος, σε συνδυασμό με την ικανότητά του να εμπνέει τους παίκτες του, τον ανέδειξαν σύντομα σε ηγετική μορφή.
Το 1973 επέστρεψε στην Ελλάδα και ανέλαβε την Εθνική Ομάδα, με στόχο να δημιουργήσει ένα σύνολο που θα σταθεί ισάξια στο ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό στερέωμα. Το κατάφερε.
Το έπος του Euro 1980 και η παρθενική πρόκριση
Υπό την καθοδήγησή του, η Εθνική Ελλάδας πέτυχε το ακατόρθωτο: προκρίθηκε για πρώτη φορά σε τελική φάση μεγάλης διοργάνωσης, στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1980 στην Ιταλία. Αν και η ομάδα δεν προχώρησε στα νοκ-άουτ, η συμμετοχή της ήταν ιστορική και έβαλε τη χώρα στο χάρτη του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Εκείνη η γενιά –με παίκτες όπως ο Δεληκάρης, ο Αρδίζογλου, ο Κυράστας– κουβαλούσε την υπογραφή Παναγούλια, τόσο στον τρόπο παιχνιδιού όσο και στο ήθος.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994
Ύστερα από χρόνια προπονητικής καριέρας σε συλλόγους όπως ο Άρης Θεσσαλονίκης και ο Ολυμπιακός, αλλά και στη Νέα Υόρκη (Olympians), ο Παναγούλιας επέστρεψε ξανά στον πάγκο της Εθνικής στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Η κορύφωση της πορείας του ήρθε το 1994, όταν οδήγησε την Εθνική στο Μουντιάλ των ΗΠΑ, την πρώτη συμμετοχή της Ελλάδας σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Παρά τα αρνητικά αποτελέσματα (τρεις ήττες χωρίς γκολ), η παρουσία και μόνο αποτέλεσε ιστορικό σταθμό για το ελληνικό ποδόσφαιρο.
Ένας διανοούμενος του ποδοσφαίρου
Ο Παναγούλιας δεν ήταν μόνο προπονητής. Ήταν πρωτοπόρος οργανωτής και έντονα πολιτικοποιημένος άνθρωπος, με βαθιά αγάπη για την Ελλάδα και πίστη στη δύναμη του συλλογικού. Υπήρξε πρόεδρος του Ερασιτέχνη Ολυμπιακού, διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΠΟ και εκπρόσωπος της Ελλάδας στη FIFA και την UEFA. Επίσης, υπήρξε πολιτικά ενεργός, διατηρώντας καλές σχέσεις με προσωπικότητες της ομογένειας στις ΗΠΑ, ενώ στήριζε με λόγια και έργα τα ελληνικά σχολεία και τους πολιτιστικούς συλλόγους του εξωτερικού.
“Έφυγε” με τη σημαία ψηλά
Ο Αλκέτας Παναγούλιας έφυγε από τη ζωή στις 18 Ιουνίου 2012, σε ηλικία 78 ετών. Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε συγκίνηση όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου είχε αγαπηθεί ως σύμβολο ενότητας και ήθους. Η παρακαταθήκη του είναι βαριά: οργάνωσε, πίστεψε, οραματίστηκε. Και κυρίως: έβαλε τα θεμέλια ώστε η Εθνική Ελλάδας να φτάσει, δύο δεκαετίες αργότερα, στην κορυφή της Ευρώπης. Όπως έλεγε ο ίδιος: “Η φανέλα της Εθνικής δεν είναι για να τη φοράς. Είναι για να την τιμάς”.
