Τι είναι αυτή η 4άδα αριθμών;
Πόσες φορές έχετε αναρωτηθεί με ποιον τρόπο σχεδιάζονται και χτίζονται τα ρόστερ των ομάδων; Πόσες φορές έχετε αναρωτηθεί για το ποιος επιλέγει το ”πόσους και ποιους”;
Στη χώρα μας στην πλειοψηφία των ποδοσφαιρικών ομάδων (ακόμα και σε επαγγελματικό επίπεδο και με εξαίρεση 3-4 μεγάλες ομάδες και όχι πάντα) και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, γίνεται με γνώμονα όχι το ποδοσφαιρικό-αγωνιστικό κομμάτι, αλλά με γνώμονα την επικοινωνιακή και εμπορική περισσότερο διάσταση του θέματος.
Όσο για το ”ποιος επιλέγει” που αναφερθήκαμε πριν…εδώ είναι η ΜΕΓΑΛΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΛΗΓΗ του ελληνικού ποδοσφαίρου σε ένα μεγάλο ποσοστό. Είναι γεγονός πως οι διοικήσεις, ο πρόεδρος και οποιοσδήποτε άλλος διοικητικός ο οποίος ίσως να έχει σχέση με την αξιολόγηση ποδοσφαιριστών αλλά ίσως και ΟΧΙ κατά την συντριπτική πλειοψηφία, αναλαμβάνει να κρατήσει παίκτες, να πουλήσει παίκτες, να σχεδιάσει ρόστερ, να κρατήσει τα ”δικά του παιδιά”, να διώξει τα άλλα που ”δεν κάνουν”, να πάρει προπονητή που του αρέσει ή να διώξει αυτόν που του κάνει τον…δύσκολο.
Ας δούμε τη διαδικασία του σχεδιασμού σε μια ελληνική μέση ομάδα, για να καταλάβουμε τι λέμε. Υποθετικό σενάριο (που συμβαίνει στην πραγματικότητα ουκ ολίγες φορές).
Ας πούμε πως έστω μια ομάδα ενώ είχε βλέψεις για το ”κάτι παραπάνω”, κατέληξε για άλλη μια χρονιά στη μέση της βαθμολογίας. Πέρυσι άλλαξε 5 προπονητές αλλά και ο 5ος αποτελεί πια παρελθόν με συνοπτικές διαδικασίες. Εκεί ”παίρνει σκούπα” ο πρόεδρος-”μπαλαδόφατσα” και αποφασίζει (συνήθως μόνος του, αλλά ακούει πολλές φορές και με 5-6 παρατρεχάμενους άσχετους ”yesmen”).
Έτσι, διώχνει επίσης με συνοπτικές διαδικασίες τους 15 από τους 25 παίκτες που διαθέτει και με βάση πάντα το δικό του ”ταλέντο” αξιολόγησης και κρίσης των ποδοσφαιριστών. Διώχνει τον τεχνικό διευθυντή, τον προπονητή, τους βοηθούς του, τους γυμναστές και γενικά όλο το team. Μέχρι να βρει όμως, να μιλήσει και να συμφωνήσει με άλλους, αυτός ως γνήσιος ”scouting and coaching guru”, έχει ήδη μιλήσει με καμιά 15 ατζέντηδες και μάνατζερς κι έχει κλείσει συμφωνία με ακόμη 10 ποδοσφαιριστές. Σύνολο η ομάδα έχει πριν καν πάει εκεί ο διευθυντής, ο προπονητής και οι συνεργάτες τους, τον αριθμό των 20 ποδοσφαιριστών.
Έπειτα κι αφού τα έχει σκεφτεί όλα ο ίδιος ως άλλος Αρσέν Βενγκέρ, φέρνει έναν ατζέντη ποδοσφαιριστών για τεχνικό διευθυντή, διότι έτσι νομίζει πως θα ολοκληρώσει το ρόστερ σωστά, γιατί αυτός που έχει φέρει είναι μάνατζερ και έχει επαφές με παίκτες (το οποίο είναι χρήσιμο στοιχείο, αλλά η δουλειά του τεχνικού διευθυντή δεν είναι κατά βάση αυτή). Η βασική του δουλειά είναι να σχεδιάσει το αγωνιστικό παρόν και μέλλον της ομάδας ή και του συλλόγου γενικότερα εφόσον οι ακαδημίες παίζουν σημαντικό ρόλο για τη στελέχωση της ανδρικής ομάδας, ή αν όχι να οριοθετεί τα μπάτζετ που του δίνονται για να βρίσκει με τον προπονητή και τους συνεργάτες τους, τους κατάλληλους ποδοσφαιριστές. Έτσι τον αφήνει κι αυτόν τον υποτιθέμενο λοιπόν τεχνικό διευθυντή να κάνει το ”κομμάτι του”, το οποίο βέβαια είναι ένα λιλιπούτειο κομματάκι σε σχέση με το κομμάτι που έχει πάρει ο πρόεδρος-guru.
Έπειτα φέρνει και τον προπονητή…που κανονικά, αυτός θα έπρεπε να πει πώς θα διαμορφωθεί το ρόστερ, τι θέλει και τι δε θέλει, τι μπορεί να κάνει και τι σχηματισμούς να διδάξει και να ακολουθήσει η ομάδα. Αυτός, σε συνεργασία με όλους αυτούς που τον βοηθάνε. Τον βοηθό του, τους προπονητές φυσικής κατάστασης, το ιατρικό team, τους scouters οι οποίοι παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο σε αυτό, τους αναλυτές και οτιδήποτε άλλο διαθέτει η ομάδα. Τους οποίους πληρώνει ο πρόεδρος (fingers crossed)…για ποιον λόγο τους πληρώνει τότε;
Έτσι, βρίσκει έναν ”υπάκουο” προπονητή ο οποίος συμφώνησε να ”τραβήξει όλον αυτόν τον Γολγοθά” (διότι πρέπει να εργαστεί κιόλας, τι να κάνει;) και να φέρει κι αυτός με τη σειρά του τους συνεργάτες του, οι οποίοι παίζουν επίσης το ρόλο του ”ανδρείκελου”. Είναι σαν να ζητάς από έναν μάγειρα, να φτιάξει σπαγγέτι α λα καρμπονάρα, χωρίς γκουαντσιάλε, χωρίς πεκορίνο. Nα ψάχνουν όλοι στην κουζίνα έστω λίγο μπέικον και κεφαλοτύρι για να την κάνουν ”α λα ελληνικά” τουλάχιστον και να μη βρίσκουν! Και οι καημένοι όλοι να προσπαθούν να κάνουν ό,τι μπορούν, για να μαγειρέψουν καρμπονάρα με τα υλικά που ψώνισε ο πρόεδρoς, διότι αυτός είναι ”μάγος” και μπορεί να τη φτιάξει κι έτσι. Μόνο που αυτός διατάζει και οι υπόλοιποι πρέπει να ”χορέψουν” και να ”μαγειρέψουν”.
Και άντε πες πως όντως έχουν μείνει αρχικά όπως είπαμε, μόνο 10 παίκτες στην ομάδα. Άντε και πως υποχρεούσαι να τους κρατήσεις για να υπάρξει έστω μια αρχική μαγιά που ίσως να κρατήσει κάποια ομοιογένεια. Η σωστή διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθείται, είναι η εξής και η οποία θα απομάκρυνε τέτοιους προέδρους από τους διοικητικούς θώκους γιατί έτσι θα γινότανε σοβαρή δουλειά και δεν θα είχε ”φάση”.
Προσλαμβάνεις τεχνικό διευθυντή ο οποίος να είναι σε θέση να σχεδιάσει την αγωνιστική και τεχνοοικονομική πολιτική της ομάδας, να ξέρει να χειριστεί συμβόλαια και μπάτζετς και να έχει και κάποιες έγκριτες όμως επαφές με ατζέντηδες για να μπορεί να σηκώσει ένα τηλέφωνο και να κάνει έρευνα αγοράς. Επίσης πρέπει να έχει υψηλό επίπεδο κοινωνικής, επικοινωνιακής αλλά και ακαδημαϊκής μόρφωσης, όπως και να γνωρίζει σε καλό βαθμό όλα τα πεδία του τεχνικού επιτελείου για να μπορεί να τους αξιολογεί και να τους κρίνει. Αυτός, ΟΧΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ! Ο πρόεδρος είναι για να πάρει τα αποτελέσματα που έχουν θέσει ως στόχο με τον τεχνικό διευθυντή. Τα έφερες; Μένεις. Έχεις 4 σεζόν και δεν πετυχαίνεις τους περισσότερους στόχους; Φεύγεις.
Να επιλέξει προπονητή πρέπει ο διευθυντής, ο οποίος είναι ο κατάλληλος για να ακολουθήσει το αγωνιστικό πλάνο της ομάδας ή και του συλλόγου ολόκληρου και σε συνεργασία με τους προπονητές των τμημάτων υποδομής αν ο σύλλογος βαδίζει όπως είπαμε με τις ακαδημίες στη βάση.
Μετά κάθονται όλοι σε ένα τραπέζι (τεχνικός διευθυντής, προπονητής, βοηθός, προπονητές φυσικής κατάστασης, γυμναστές αποκατάστασης, προπονητές outfield παικτών, προπονητές τερματοφυλάκων, scouts, αναλυτές, φυσιοθεραπευτές…).
Ό,τι ζητήσει ο προπονητής, το αξιολογεί ο διευθυντής και οι ανάγκες που θα προκύψουν ελέγχονται, τεστάρονται και προτείνονται όχι από τα γραφεία των μάνατζερς…ΑΠΟ ΤΟΥΣ SCOUTS! Αυτοί είναι υπεύθυνοι να βρουν αυτό που θέλει ο προπονητής. Είτε να το ανακαλύψουν, είτε να παρακολουθήσουν και να αξιολογήσουν τους παίκτες που θα τους πει ο προπονητής ή ο τεχνικός διευθυντής. Ανάλογα με τα χρονικά περιθώρια. Στην Ελλάδα, είναι το ΧΘΕΣ.
Κι εκεί πάλι, εφόσον ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΕΙ ΤΟ ΟΚ, είναι δουλειά του τεχνικού, του οικονομικού, του εμπορικού διευθυντή που σε συνεργασία με το νομικό τμήμα, θα κάνουν τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο ”Ροναλντίνιο”.
Ο προπονητής μάλιστα, πρέπει να είναι σε θέση να αφουγκραστεί την άποψη των συνεργατών του, όχι για το αν γενικά ”κάνει αυτός”, αλλά στο ειδικό κομμάτι του καθενός ξεχωριστά. Τι γίνεται με τα ιατρικά του, με την προσωπικότητά του, με τη φυσική του κατάσταση κτλ. Έτσι θα αποφασίσει αν θέλει κάποιον ή όχι. Αν έχει scouts που τους εμπιστεύεται απόλυτα για την ποιότητα της δουλειάς τους, αν ξέρουν να ερμηνεύουν τι είναι αυτό που βλέπουν, τότε ένας σοβαρός προπονητής αν κάποιος τέτοιος συνεργάτης του πει ΟΧΙ, δεν ασχολείται περαιτέρω με τον παίκτη.
Και για να καταλήξουμε και στον τίτλο του άρθρου…3-8-8-4. Τι είναι αυτό; Θα σας εξηγήσω αμέσως.
Είναι ένας ισορροπημένος αριθμός παικτών σε κάθε γραμμή του γηπέδου, ώστε να ”κολλήσει” οποιοσδήποτε σχηματισμός, με σοφιστικέ ”γραμμή σχεδιασμού”. Ένας λογικός αριθμός παικτών σε μια επαγγελματική ομάδα, είναι να διαθέτει 23 άτομα στο ρόστερ.
Από αυτούς, οι 3 είναι τερματοφύλακες (για να μπορούν να κάνουν και σωστή σχεδιαστικά προπόνηση), θέλεις 8 αμυντικούς (είτε σε 3άδα, είτε 5άδα στατικού χαρακτήρα, είτε 4άδα), 8 μέσους (στους οποίους υπολογίζεις και τους εξτρέμ-πλάγιους μεσοεπιθετικούς) και 4 καθαρούς επιθετικούς (ένας εκ των οποίων να παίζει με μεγάλη άνεση και πλάγια σε επιθετική 3άδα ας πούμε). Δεν θα το αναλύσω παραπάνω για να μην κουράσω, αλλά αν υποθέσουμε ότι έχουμε 23 ποδοσφαιριστές, τότε αυτή είναι μια καλή δύναμη, που μπορείς κάλλιστα να το χτίσεις και με διαφορετικά χαρακτηριστικά ανά 2 παίκτες ή με τι ρόλους στη θέση τους μπορείς να τους δώσεις). Να έχεις και μια πισινή σε περιπτώσεις τραυματισμών. Γι’ αυτό και για τους ”συμπληρωματικούς” του ρόστερ, μια καλή τεχνική recruitment, είναι να μπορούν να παίζουν παραπάνω από μία θέση και παραπάνω από έναν ρόλο αξιοπρεπώς.
Αν τα βάλετε κάτω και δείτε όλους τους πιθανούς σχηματισμούς που υπάρχουν, η ομάδα δεν ξεμένει σε καμία γραμμή (εκτός κι αν σου τραυματιστούν οι 2 από τους 3 τερματοφύλακες, ή οι 6 από τους 8 μέσους παραδείγματος χάρη)…δυστυχώς συμβαίνουν κι αυτά. Εξάλλου, σε μια επαγγελματική ομάδα, υπάρχουν συνήθως παραπάνω ποδοσφαιριστές. Τουλάχιστον 25 άτομα, οπότε έχεις ακόμη δυο επιλογές. Φτάνει να μην είναι του ”μεγάλου guru”…
Κείμενο: Βασίλης Αλαμπορινός (Scout / Αναλυτής)
